woensdag , 22 november 2017
nlfr
Home » Wat is creatieve therapie? » Wat is dramatherapie?

Wat is dramatherapie?

Shakespeare schreef in As You Like It, act 2:

‘All the world is a stage And all the men and women merely players: They have their exits and their entrances; And one man in his time plays many parts…’

Acteren is het basisingrediënt van theater, maar het is eveneens niet los te denken van ons menselijk gedrag. Denk maar aan de manier waarop wij uitdrukking geven aan onze woorden, tonen, mime, stem, etc. maw hoe wij onze emoties belichamen Al deze elementen zijn de basisingrediënten voor acteurs om karakters en emoties te ontwikkelen. Het basisverschil tussen een acteur en iemand die geen toneel speelt is het feit dat een acteur zich steeds bewust is van zijn theatrale opvoering (Johnson, 2000). Wat gebeurt er als wij een platform bieden waar mensen hun gedrag, hun verlangens hun rituelen, hun interacties zichtbaar maken? Wat gebeurt er als hun innerlijke conflicten zichtbaar worden? Wij creëren een mogelijkheid waar mensen hun realiteit kunnen laten zien, hun eigen subjectief beleefde realiteit. Mensen kunnen interacties trainen binnen spelsituaties, ze kunnen vannop een afstand kijken naar hun eigen kwesties, (bv. door het zien van anderen). Ze kunnen opluchting vinden in het naar buiten brengen van hun eigen situatie (catharsis), ze kunnen verhalen creëren waar ze zichzelf in herkennen, etc. Dit alles gebeurt binnen de magische “What-if” situatie. Wij kunnen onszelf praktisch in elke situatie voorstellen, gewoonweg door de “Magic-if” te gebruiken.

‘Wat als ik tegen mijn baas zeg dat ik denk dat zijn mening fout is?

Wat als ik afscheid had genomen van mijn vader voor hij was gestorven?

Wat als ik terug een kind zou zijn?’ (Sternberg and Garcia, 2000)

De kracht van Dramatherapie bevindt hem in het feit dat de What if situatie kan uitgespeeld (actiegerichte benadering) worden binnen de dramatische ruimte zonder de consequenties die binnen de werkelijkheid aan eenzelfde situatie zijn verbonden.

Definitie

Dramatherapie is een vorm van creatieve therapie die systematisch en doelgericht gebruik maakt van theater- en dramaprocessenen/of – producten. Hierdoor worden therapeutische doelstellingen bereikt zoals symptoomvermindering, stabiliseren of verbeteren van het emotionele en psychische evenwicht en bevorderen van persoonlijke groei. Dramatherapie is een actieve en experimentele benadering welke de mogelijkheid biedt aan de cliënt:

  • zijn of haar verhaal te vertellen
  • problemen op te lossen
  • persoonlijke doelstellingen te ontwikkelen
  • gevoelens op een gepaste manier te (leren) uiten
  • catharsis laten optreden
  • verbeteren van interpersoonlijke interactievaardigheden en relaties
  • bewust worden en uitbreiden van eigen rolrepertoire
  • inzicht verschaffen in gebruik van eigen rollen
  • laten experimenteren binnen verschillende rollen
  • oefenen en op punt stellen van nieuwe rollen

(The National Association for Drama Therapy)

Indicaties

Algemeen gesproken kan gesteld worden dat dramatherapie in een breed scala aan problematieken binnen de geestelijke gezondheidszorg en psychosociale hulpverlening inzetbaar is. In navolging van Jennings (1990), Emunah (1994) en Landy (1994) volgt hieronder de indicatiestelling van dramatherapie gericht op verschillende doelgroepen:

  • Dramatherapie gericht op de ontwikkeling van latente vaardigheden van de cliënt is met name geïndiceerd voor cliënten met leerproblemen, sociale en gedragsproblematiek en zelfhulpgroepen.
  • Dramatherapie gericht op taken en vaardigheden ten aanzien van communicatie, zelfvertrouwen, sociale interactie en zelfpresentatie is geschikt voor alle settings, inclusief en (semi-) intramurale settings.
  • Het psychotherapeutisch model, waarbij intra-psychische verandering en een gezonder relationeel functioneren worden nagestreefd, is geïndiceerd voor groepen met een psychotherapeutisch karakter.

Kenmerkend voor dramatherapie zijn 9 kernprocessen (Jones, 1996). Dramatische projectie, hetuitvoeringsproces, dramatherapeutische empathie en distancing, personificatie en impersonatie,werken met een interactief publiek en getuigen, embodiment, spelen, het verbinden van leven en drama en transformatie.

Methoden

Enkele van de gekende methoden die gebruikt worden binnen dramatherapie zijn improvisaties, story making – story telling, sociodrama, de stop-gap methode, play-back theater, interactiedrama, developmental transformations, begeleid toneel, toneel als therapie, poppenspel, etc.

Bronvermelding

Boeken:
Emunah, R. (1994): Acting for real. New York: Brunner/Maazel Jennings, S. (1990): Dramatherapy with families, groups and individuals. London: Jessica Kingsley Publishers. Jones, Ph. (1996): Drama as therapy. London: Routledge. Smeijsters, H.(2000): Handboek Creatieve Therapie, Coutinho, Bussum 2000 Sternberg,P.,& Garcia,A.(1994) Sociodrama who’s in your shoes, West-port:Greenwood.
Artikels:
Landy,R.(1994):three scenarios for the future of drama therapy, The arts in psychotherapy, Vol. 20 (5),pp. 359-370